Бет QAIRU Journal жарияланған мақаланы қалай түзететінін, кері қайтарып алатынын немесе белгілейтінін, мәселе туралы кім мәлімдей алатынын, қарау қандай мерзімде өтетінін және хабарламаның оқырмандарға және мақала жазбасын сақтайтын қызметтерге қалай жететінін айқындайды.
Мақаланың жарияланған нұсқасы өзгермейді. QAIRU Journal жасырын түзетулер енгізбейді, жарияланған мақалаларды ауыстырмайды және жоймайды. Егер мақалада қате табылса, оның нәтижелері дұрыс емес болса немесе күмән туындаса, журнал бұл туралы мақаламен байланысты және онымен бірге сақталатын жеке жарияланған хабарламада мәлімдейді. Мақалаға басқа жұмыстағы сілтеме арқылы, репозиторийден немесе іздеу жүйесінен келген оқырман дәл сол хабарламаны көруі керек.
Саясат COPE retraction guidelines, COPE flowcharts және COPE Core Practices құжаттарын қолданады. Сабақтас беттер: Жарияланым этикасы, Мұрағаттау және ұзақ мерзімді сақтау.
| Хабарлама | Қашан қолданылады | Мақала үшін салдары |
|---|---|---|
| Авторлардың кінәсінен түзету (corrigendum) | Авторлардың қатесі ғылыми жазбаны қозғайды, бірақ нәтижелердің дұрыстығына әсер етпейді: кестедегі қате мән, осьтің дұрыс емес қолжазбасы, аффилиациядағы қате, қаржыландыру немесе мүдделер қақтығысы туралы жетіспейтін декларация | Мақала күшінде қалады; хабарламада не дұрыс болмағаны және қалай дұрыс болатыны көрсетіледі |
| Редакцияның кінәсінен түзету (erratum) | Қате редакция немесе өндіріс кезеңінде енгізілген: жоғалған сурет, бұрмаланған формула, жарияланған нұсқадағы авторлардың қате реті | Мақала күшінде қалады; хабарламада қатені авторлар жібермегені көрсетіледі |
| Алаңдаушылық білдіру | Әзірге шешілмейтін негізді күмән бар: ұйымда тексеру жүріп жатыр, авторлар жауап бермейді, дәлелдер біржақты емес | Мәселе түзетумен, мақаланы кері қайтарып алумен не алаңдаушылықты алып тастау туралы жеке хабарламамен шешілгенге дейін мақала белгісі бар күйінде күшінде қалады |
| Мақаланы кері қайтарып алу (ретракция) | Нәтижелер дұрыс емес; елеулі қате тұжырымдарды құнсыздандырады; бұзушылық анықталды — плагиат, ойдан шығару, бұрмалау, кескіндерді өңдеу; мақала басқа жарияланымды қайталайды; ашылмаған мүдделер қақтығысы түсіндіруге елеулі әсер етеді; зерттеу этикаға сай жүргізілмеген; мақала авторлық құқықты бұзады | Мақала кері қайтарып алынғаны туралы белгісімен қолжетімді болып қалады |
Мақаланы кері қайтарып алу адамдар туралы үкім емес. Бұл — мақаланың дұрыстығы туралы тұжырым, ал адал ниетпен жіберілген қате кері қайтарып алудың заңды негізі болып табылады; хабарламада қай жағдай орын алғаны көрсетіледі.
Мәселе туралы авторлар, оқырмандар, рецензенттер, редакторлар және ұйымдар мәлімдеуге құқылы. Жүгінуді journal@qairu.edu.kz мекенжайына жазбаша жіберіңіз, мыналарды көрсетіңіз:
Мақаладағы нақты жерді көрсетпейтін жалпы тұжырымдарды қарау мүмкін емес. Жасырын жүгінулер олардағы дәлелдер бойынша қаралады; өтініш берушінің жеке басы авторларға ашылмайды.
| Кезең | Мерзімі |
|---|---|
| Редакцияның жүгінуді алғанын растауы | Бес жұмыс күні ішінде |
| Мақалаға қатысты мүдделер қақтығысы жоқ редактордың қарауы | Жүгіну алынған сәттен бастап |
| Авторларды хабардар ету және түсінік беру ұсынысы | Әдетте оларға жүгінген сәттен бастап 14 күн |
| Бұзушылық туралы өтініш болғанда материалдарды авторлардың ұйымына беру | Өтініш негізді деп танылған бойда |
| Бас редактордың шешімі | Авторлардың жауабынан кейін не белгіленген мерзім өткеннен кейін |
| Хабарламаны жариялау | Оның мәтіні келісілгеннен кейін бірден |
Байланысатын адам — қосалқы авторларды хабардар етуге міндетті хат алмасатын автор. Егер авторлар жауап бермесе не ұйымдағы тексеру мақала оқырмандары негізді түрде күте алатыннан ұзаққа созылса, журнал алаңдаушылық білдіреді, ал түпкілікті хабарламаны мәселе шешілгеннен кейін шығарады. Егер жүгіну редакторға қатысты болса, ол редактор қараудан және материалдарға қолжеткізуден шеттетіледі; Мүдделер қақтығысын қараңыз.
Әр хабарлама — өз DOI-ы бар, ағымдағы шығарылымда жарияланатын және бастапқы мақаламен екі жақты байланысты жеке дәйексөз келтірілетін материал: хабарлама мақалаға сілтеме жасайды, ал мақала беті мен оның PDF файлы хабарламаға сілтеме жасайды. Хабарламалар мақалалармен бірдей шарттарда, ешбір шектеусіз еркін қолжетімді.
Хабарлама әдебиеттер тізімінде де, іздеу нәтижелерінде де біржақты түсінікті болуы үшін оның тақырыбы сипатын және қатысты мақаласын атайды — мысалы, «Retraction: [бастапқы мақаланың атауы]». Мәтінде хабарламаның кімнің бастамасымен шығарылғаны — авторлардың, редакцияның немесе ұйымның — нақты не дұрыс емес екені, мақаланың қандай бөліктері қозғалғаны және қандай да бір тұжырымдардың күшінде қалатын-қалмайтыны көрсетіледі. Егер авторлардың бірі мақаланы кері қайтарып алумен келіспесе, бұл хабарламада тіркеледі.
Бастапқы мақала қолжетімді күйінде қалады. Ол жойылмайды, мазмұны өңделмейді. Ол кері қайтарып алынған немесе алаңдаушылық білдіру нысанасы ретінде айқын белгіленеді — мақала бетіндегі баннермен және PDF-тің әр бетіндегі су таңбасымен — және хабарламаға сілтеме қамтиды. Бұл адал дәйексөз келтіру мүмкіндігін сақтайды: бұрын жасалған сілтеме бойынша өткен оқырман мақалаға түсіп, оның мәртебесін бірден көреді.
Хабарлама жарияланғанда мақаланың Crossref-тегі метадеректері жаңартылады — мақала мен хабарлама арасындағы байланыс мақала жазбасын сақтайтын қызметтерге жетуі үшін.
Жою тек ерекше жағдайларда қолданылады: сот шешімі бойынша не мазмұн адамның қауіпсіздігіне немесе жеке өміріне елеулі қатер төндіргенде. Мақаланы кері қайтарып алу жою емес: кері қайтарып алынған мақала мұрағатта қалады.
Егер мақала бәрібір жоюға жататын болса, оның бұрынғы мекенжайында метадеректері бар — авторлар, атауы, жарияланған және жойылған күндері — және жою себебі мән-жай мүмкіндік бергенше нақты көрсетілген құлпытас-бет сақталады. DOI осы бетке апара береді. Сақтау шарттары Мұрағаттау және ұзақ мерзімді сақтау бетінде сипатталған.
Жарияланғаннан кейін авторлар құрамы тек барлық автордың, оның ішінде қосылатын және шығарылатындардың, себебі көрсетілген жазбаша келісімімен және редактор өзгеріс нақты үлесті көрсететініне көз жеткізген жағдайда ғана өзгереді. Өзгеріс түзету ретінде жарияланады және ешқашан жасырын енгізілмейді. Авторлыққа қойылатын талаптар Авторлық және үлес бетінде баяндалған.
Мақала қатеге байланысты емес себептермен де жаңартылуы мүмкін — мысалы, деректер жиынтығы немесе код репозиторийі жарияланғаннан кейін тұрақты идентификатор алды. Мұндай жаңарту не және қашан өзгергені көрсетіле отырып, түзету ретінде жарияланады. Бастапқы нұсқа ғылыми жазбаның бөлігі болып қалады.
Барлық түзету, редакция кінәсінен шыққан хабарлама, алаңдаушылық білдіру және мақаланы кері қайтарып алу журнал мұрағатының жеке бөлімінде кері хронологиялық ретпен жинақталған; әрқайсысы қатысты мақаласымен байланысты. Бөлім оқырмандар мен индекстеуші қызметтер үшін тіркеусіз ашық.
Күшіне енген күні: 2026-09-01 · Нұсқасы: 1.0 · Сұрақтар: journal@qairu.edu.kz